uLAB

urs

Administrator

Dołączył: 2021-10-24

Liczba postów: 248

PETALIT - skaleń litowy

76

© johnbetts-fineminerals │ wym.: 35x12x4 mm, z Serra das Éguas, Brumado District, Bahia, Brazil
http://www.johnbetts-fineminerals.com/j … 451&init=P
© minerals-stones.com │ wym.: 36,7x18,4x15,3 mm, z Minas Gerais, Brazil

PETALIT
chem. Li2O.Al2O3.8SiO2
temp. topnienia: 1350°C (?)
rozszerzalność liniowa: 0.15
rozpuszczalność: nierozpuszczalny w wodzie
ciężar właśc.: 2.45
gęstość: 2.4
twardość (Moh): 6.5

skaleń litowy - forma skalenia o wysokiej zawartości litu zawierającego również tlenek glinu i krzemionkę; używany jako topnik w szkliwach wysokich temperatur; redukuje jego termiczną ekspansje (rozszerzalność).

(-> agh.edu.pl)
petalit – (glinokrzemian LiAlSi4O10) w temp. 1100°C rozkłada się na spodumen i krzemionkę

(-> https://digitalfire.com/material/petalite)
Petalit to minerał z grupy krzemianów litowo-glinowych (po prostu skaleń litowy), powszechnie stosowany w glinach. Jest cenny, ponieważ stanowi nierozpuszczalne źródło litu i ma najwyższy stosunek Li₂O:Al₂O₂ spośród wszystkich naturalnych minerałów. Lit jest silnie alkalicznym topnikiem i jest skuteczny w każdym zakresie temperatur. Zapewnia niższą rozszerzalność cieplną i daje unikalną reakcję kolorystyczną na miedź i kobalt w szkliwach. Niektóre komercyjne wersje mają skład chemiczny dość zbliżony do podanego tutaj.

Petalit jest najbardziej ceniony ze względu na swoje właściwości mineralogiczne. Jest szczególnie cenny w nadawaniu glinom odporności na szok termiczny, ponieważ ma prawie zerową rozszerzalność cieplną po ogrzaniu do temperatury powyżej 700°C. Bryły zawierające ponad 60% petalitu mogą bez problemu wytrzymać bezpośrednie działanie płomienia i szybkie chłodzenie wodą. Aby uzyskać plastyczną bryłę glinianą, należy wymieszać petalit z ball clay'em w dowolnej ilości. Do bryły odlewniczej należy użyć tyle kaolinu, ile potrzeba do uzyskania pożądanych właściwości odlewniczych. Do obu rodzajów brył można dodać bentonit, aby zwiększyć udział petalitu.
Jednym z poważnych problemów z kryształami petalitu o niskiej rozszerzalności cieplnej jest to, że bardzo trudno jest uzyskać odpowiednie szkliwo. Wszystkie popularne szkliwa ulegają spękaniu. Problem ten pogłębia się w niższych temperaturach, gdzie ograniczona ilość krzemionki i tlenku glinu o niskiej rozszerzalności cieplnej, niezbędnych do topienia, zwiększa rozszerzalność cieplną szkliwa. W przypadku niektórych kryształów o niskiej rozszerzalności cieplnej dopasowanie szkliwa jest praktycznie niemożliwe.

Petalit można stosować do tworzenia szkliwa o niskiej rozszerzalności cieplnej. Nadaje się on również do szkliwa białego i transparentnego ze względu na niską zawartość żelaza. Nie powoduje problemów z pienieniem, które czasami występują w przypadku spodumenu, i pomaga poprawić jasność. Jedna z formuł zaproponowana przez Vala Cushinga to petalit 76,9, talk 14,2, kreda 3,4, kaolin 5,5. To szkliwo ma rzekomo rozszerzalność cieplną 0,8 x 10-6 i wypalone w temperaturze △9 do △12 tworzy jedwabistą powierzchnię.

Spodumen i lepidolit stanowią również nierozpuszczalne źródła litu. Spodumen jest jednak bardziej ogniotrwały, co zapewnia bardziej porowaty efekt wypalania. Jeśli zakres rozszerzalności masy musi być powiększony, można dodać spodumen zamiast krzemionki. Petalit jest nieco bardziej ogniotrwały niż lepidolit.

Masę ceramiczną petalitową można uzyskać poprzez zmieszanie petalitu i ball clay'u lub kaolinu w proporcjach zapewniających dobry kompromis między wysoką zawartością petalitu a konieczną plastycznością.